وارد شوید
x
یا
x
ثبت
x

یا

یکسوساز تمام موج کنترل نشده

 

از آن‌جایی که یکسوساز تمام موج اساساً از دو یکسوساز نیم موج تشکیل شده است، از هر دو نیم تناوب مثبت و منفی شکل موج سینوسی ورودی برای تولید خروجی یک‌طرفه استفاده می‌کند. یکسوساز تمام موج تکفاز، از چهار دیود با پیکربندی پل تشکیل شده که نیم موج مثبت را عبور داده و نیم موج منفی را عکس می‌کند.

 

یکسوساز تمام موج

 

 

مدار پیکربندی پل دیودی شکل بالا، عمل یکسوسازی تمام موج را انجام می‌دهد، زیرا در هر زمان، دو دیود از چهار دیود بایاس مستقیم و دو تای دیگر بایاس معکوس هستند. بنابراین، به جای یک دیود در یکسوساز نیم موج، دو دیود مسیر هدایت الکتریکی را تشکیل می‌دهند. در نتیجه، به دلیل افت ولتاژ دو دیود سری، بین دامنه ولتاژ و اختلاف وجود دارد. البته برای سادگی در محاسبات، دو دیود را ایده‌آل در نظر گرفته‌ایم.

 

اما یکسوساز تمام موج چگونه کار می‌کند؟ در نیم موج مثبت از ، دیودهای و بایاس مستقیم و دیودهای و بایاس معکوس می‌شوند. در نتیجه، برای نیم موج مثبت ورودی، جریان از مسیر

می‌گذرد و به منبع باز می‌گردد.

 

در نیم تناوب منفی ، دیودهای و بایاس مستقیم و دیودهای و بایاس معکوس هستند. بنابراین، در نیم تناوب منفی شکل موج ورودی، جریان از مسیر

عبور کرده و به منبع باز می‌گردد.

 

 

در هر دو حالت نیم تناوب‌های مثبت و منفی شکل موج ورودی، خروجی مثبت خواهد بود و در نتیجه جریان بار همواره در یک جهت برقرار است. بنابراین، نیم موج منفی منبع، به نیم موج مثبت در بار تبدیل می‌شود.

 

بنابراین، در هر دو دیودی که هدایت کنند، ولتاژ گره A همواره مثبت‌تر از گره B است. در نتیجه، ولتاژ و جریان بار در خروجی، یک‌جهته یا DC خواهد بود.

 

یکسوساز

 

هرچند این شکل موج خروجی پالس‌زن، از صد درصد شکل موج ورودی استفاده می‌کند، ولتاژ (یا جریان) DC میانگین آن، مقدار مشابهی با ورودی نخواهد داشت. در آموزش یکسوساز نیم موج دیدیم که مقدار DC متوسط یا میانگین یک شکل موج سینوسی برابر با حاصل‌ضرب در مقدار ماکزیمم دامنه است. هرچند، برخلاف یکسوساز نیم موج، یکسوساز تمام موج دو نیم موج مثبت برای هر تناوب ورودی دارد که مقدار متفاوتی نسبت به یکسوساز نیم موج است.

 

مقدار میانگین

 

با توجه به شکل بالا، در یکسوساز تمام موج، برای هر پیک مثبت یک مقدار میانگین وجود دارد و از آن‌جایی که دو پیک برای هر تناوب شکل موج ورودی داریم، باید مقدار میانگین مذکور را در ضرب کنیم. بنابراین، ولتاژ‌ خروجی DC یکسوساز تمام موج، دو برابر ولتاژ‌ خروجی DC یکسوساز نیم موج است. اگر حداکثر دامنه برابر با یک باشد، مقدار ولتاژ معادل DC یا میانگین روی بار

برابر است با:

 

 

بنابراین، عبارت متناظر با مقدار میانگین ولتاژ یا جریان یکسوساز تمام موج به صورت زیر است:

 

 

 

مانند قبل، مقدار ماکزیمم شکل موج ورودی است، اما می‌توان از مقدار RMS نیز برای یافتن مقدار خروجی DC معادل استفاده کرد. برای تعیین ولتاژ میانگین یکسوساز تمام موج، مقدار RMS را در

ضرب می‌کنیم:

 

 

 

به عنوان جمع‌بندی می‌توان گفت، مدار یکسوساز تمام موج، هر دو نیم موج‌های مثبت و منفی شکل موج AC را به یک خروجی DC پالسی تبدیل می‌کند که مقدار آن برابر با یا

است.

 

شکل زیر، این موضوع را نشان می‌دهد.

 

مقدار میانگین

 

 

یکسوساز نیمه کنترل شده

 

یکسوسازی تمام موج، مزایای زیادی نسبت به یکسوسازی نیم موج دارد. برای مثال، ولتاژ‌ خروجی میانگین آن بزرگتر و فرکانسش دو برابر است. همچنین، یکسوساز تمام موج نسبت به یکسوساز نیم موج خازن کوچکتری برای صاف کردن ولتاژ‌ خروجی نیاز دارد. اما، عملکرد یکسوسازی را می‌توانیم با قرار دادن تریستور به جای دیود بهبود دهیم.

 

با قرار دادن تریستور به جای دیود در مدار پل دیودی، می‌توانیم یکسوساز AC به DC کنترل شده بسازیم. یکسوسازهای نیمه کنترل شده یا کاملاً کنترل شده فاز، کاربردهای فراوانی در منابع ولتاژ‌ متغیر و کنترل موتور دارند.

 

یکسوساز پل تکفازی که یکسوساز «کنترل نشده» نامیده می‌شود، ولتاژ ورودی را به یک خروجی DC با مقدار معادل ثابت تبدیل می‌کند. برای آنکه بتوانیم یکسوساز پل دیودی کنترل نشده را به یکسوساز تکفاز نیمه کنترل شده تبدیل کنیم، باید به جای دو تا از دیودها، دو تریستور (SCR)‌ قرار دهیم. شکل زیر، این موضوع را نشان می‌دهد.

 

یکسوساز تریستوری

 

در پیکربندی یکسوساز نیمه کنترل شده، ولتاژ DC خروجی میانگین، با استفاده از دو تریستور و دو دیود کنترل می‌شود. یک تریستور، فقط وقتی هدایت می‌کند (در حالت ON قرار می‌گیرد) که ولتاژ‌ آند (A)، مثبت‌تر از ولتاژ‌ کاتد (K) آن باشد و یک پالس آتش به پایه گیت (G) اعمال شود؛ در غیر این صورت، غیرفعال باقی می‌ماند.

 

همچنین، وقتی تریستور روشن است، تنها در صورتی خاموش (OFF) می‌شود که سیگنال گیت آن قطع شود و جریان آند، به دلیل بایاس معکوس شدن توسط منبع ولتاژ‌ AC، پایین‌تر از جریان نگهدارنده بیاید.

 

بنابراین، بعد از آنکه منبع ولتاژ AC از ولتاژ صفر آند به کاتد عبور می‌کند، می‌توان با تأخیر پالس آتش اعمالی به پایه گیت یا زاویه تریستور، زمان شروع هدایت آن و در نتیجه ولتاژ‌ خروجی میانگین را کنترل کرد.

 

شکل خروجی تریستور

 

در نیم موج مثبت ورودی، جریان از و می‌گذرد و به منبع باز می‌گردد. در نیم موج منفی ولتاژ‌ ورودی ، هدایت از طریق  و

انجام می‌شود به منبع بر می‌گردد.

 

واضح است که یکی از دو تریستور بالایی (یا ) و یکی از دیودهای متناظر آن ( یا ) باید با هم جریان را هدایت کنند.

 

بنابراین، ولتاژ خروجی میانگین ، به زاویه آتش مربوط به دو تریستور بستگی دارد. ولتاژ‌ خروجی میانگین برای زاویه دلخواه به صورت زیر تعریف می‌شود:

 

 

 

دقت کنید که حداکثر ولتاژ‌ خروجی میانگین، زمانی حاصل می‌شود که باشد و مقدار آن برابر با خواهد بود که همان مقدار مربوط به یکسوساز تکفاز پل کنترل نشده است.

 

یکسوساز پل کاملاً کنترل شده

 

یکسوسازهای پل کاملاً کنترل شده تکفاز، به عنوان متداول‌ترین مبدل‌های AC به DC شناخته می‌شوند. مبدل‌های پل کاملاً‌ کنترل‌ شده، کاربرد فراوانی در کنترل سرعت ماشین‌های DC دارند و می‌توان آن‌ها را به سادگی و با قرار دادن چهار تریستور به جای چهار دیودِ یکسوساز پل دیودی تتشکیل داد. شکل زیر، مدار این نوع یکسوساز را نشان می‌دهد.

 

یکسوساز کاملاً کنترل شده

 

در پیکربندی یکسوساز کاملاً کنترل شده،‌ ولتاژ DC میانگین خروجی،‌ با استفاده از دو تریستور برای هر نصف موج، کنترل می‌شود. تریستورهای و ، در نیم تناوب منفی با هم پالس آتش می‌گیرند. تریستورهای و نیز در نیم موج منفی روشن می‌شوند. دو تریستور  و به اندازه درجه اختلاف دارند.

 

در حالت هدایت پیوسته، برای نگه داشتن ولتاژ خروجی DC میانگین، چهار تریستور به طور مداوم سوئیچ می‌شوند (دو به دو). مشابه یکسوساز نیمه کنترل شده، ولتاژ‌ خروجی را می‌توان با تغییر زاویه تأخیر آتش تریستورها ()  به طور کامل کنترل کرد.

بنابراین، عبارت ولتاژ DC میانگین این یکسوساز در حالت هدایت پیوسته به صورت زیر است:

 

 

 

ولتاژ خروجی میانگین، با تغییر از تا ، از تا  تغییر می‌کند. بنابراین، وقتی باشد، ولتاژ DC میانگین مثبت و وقتی باشد،‌ مقدار آن منفی است. در این حالت ()، توان از بار DC به منبع AC شارش می‌کند.


  1. بهتر است نام و نظر خود را فارسی تایپ کنید ( برای انتشار سریع نظر یا افزودن فایل پیوست، باید وارد حساب کاربری خود شوید )
رتبه دهید:
پیوست (0 / 3)
انتشار موقعیت

دیدگاه (0)

0 از 5 براساس 0 رای
هنوز نظری ارسال نشده است